Co robić, aby stopy dziecka rozwijały się prawidłowo?

Każdy rodzic dba o to, by jego dziecko rozwijało się prawidłowo, zarówno pod kątem umysłowym, jak i fizycznym. Dziecięce stopy jednak często pozostają bez odpowiedniej uwagi, gdyż może się wydawać, że powinny w naturalny sposób nabyć poprawnego kształtu. W większości przypadków jednak to my powinniśmy zadbać o to, żeby przez całe życie budowa podeszwy stopy maluszka była prawidłowa i nie powodowała występowania dyskomfortu.

Budowa stopy

Stopa jest istotną i złożoną częścią nóg, jak i całego szkieletu. Żeby zrozumieć, jak ważną, wystarczy powiedzieć, że to w stopach znajduje się jedna czwarta wszystkich kości naszego ciała - ich liczba to 28. Są połączone 107 więzadłami i wprawiają w ruch około 20 różnych mięśni i ścięgien. Ponadto w procesie chodzenia stopa musi podtrzymywać ciężar naszego ciała.

Stopy dzieci nieco różnią się od stóp dorosłych, gdyż kości są w nich jeszcze elastyczne i miękkie, a więc bardzo wrażliwe na każde obciążenie. Do momentu, gdy dziecko osiągnie wiek 3 lat, może stawiać nóżki i stopy w niewłaściwej pozycji, jednak po przekroczeniu tego wieku każda nieprawidłowość powinna być szybko ustalana i eliminowana. Chociaż kości zaczynają już później twardnieć, rozwój stopy trwa nawet do wieku 16 roku życia i do tego czasu są szanse na kształtowanie zdrowej stopy. 

Rodzaje defektów stopy

Wady stóp u dzieci mogą być skutkiem zarówno charakterystyk ich rozwoju wewnątrzmacicznego, jak i mogą być nabyte. Ze względu na symptomy zewnętrzne wyróżnia się takie rodzaje deformacji stóp:

• Stopa wydrążona;

• Płaskostopie fizjologiczne;

• Stopa płasko-koślawa;

• Stopa szpotawa;

• Paluch koślawy;

• Palce szponiaste, młotkowate i młoteczkowate i in.

Przyczyny deformacji stóp 

Wrodzone krzywe stopy u dzieci występują z powodu naruszenia lokalizacji i kształtu kości stopy podczas rozwoju płodu. Zaburzenie jest wykrywane w pierwszych miesiącach życia dziecka podczas oględzin przez pediatrę. Koślawe nóżki u dziecka, jak i wiele innych problemów, mogą także pojawić się na skutek zaburzeń rozwoju nóg, a nawet szkieletu już po urodzeniu:

• Przez noszenie obuwia dobranego w nieprawidłowy sposób, które jest niskiej jakości;

• Przez nadmierne obciążenie stopy;

• Jako skutek urazów więzadeł, kości i mięśni stopy;

• W wyniku chorób infekcyjnych;

• Jako efekt patologii więzadeł i ścięgien;

• W razie występowania naruszenia rozwoju układu mięśniowo-szkieletowego itp.

Dość często powodem występowania krzywych palców i nóg u dziecka są próby nauki chodzenia podejmowane zbyt wcześnie. Na przykład rodzice stawiają czasem pytanie o to, czy chodziki są zdrowe dla dziecka. Odpowiedź na to pytanie jest negatywna, gdyż podczas korzystania z chodzików nie tylko stopa, ale i cały szkielet dziecka zostają mocno obciążone i zaczynają rozwijać się nieprawidłowo.

Jednocześnie warto pamiętać o tym, że niektóre wizualne zaburzenia, które można obserwować u dzieci w wieku do 3 lat wcale nie muszą być chorobą, na przykład szpotawe stopki u niemowlaków są zupełnie naturalne.

Najczęściej występujące wady postawy i stóp u dzieci

Koślawe ustawienie stóp w wieku dziecięcym jest jednym z najczęściej spotykanych problemów wśród maluchów mających 5-6 lat. Takie zniekształcenie można zauważyć wyłącznie wtedy, kiedy dziecko znajduje się w pozycji stojącej. Jak rozpoznać poprzeczne płaskostopie? O problemie świadczy przede wszystkim pojawienie się odcisków na stopach u dzieci. Jeśli leczenie nie będzie podjęte na czas, pojawią się też odczucia bólowe.

Ćwiczenia korygujące szpotawość stopy i inne wady

Sposób, w jaki będzie przebiegała terapia wad postawy stopy u dziecka wybiera lekarz ortopeda. W zależności od stopnia rozwoju schorzenia mogą zostać zalecone: masaż, noszenie specjalnych wkładek ortopedycznych i w najbardziej skomplikowanych przypadkach - operacja. Platfus u dzieci wymaga noszenia specjalnych butów ortopedycznych. Praktycznie wszystkim dzieciom jest także zalecana kompleksowa profilaktyka:

• Niedopuszczanie do przejadania się dziecka, gdyż może to spowodować otyłość;

• Zakup dobrej jakości butów z elastyczną podeszwą;

• Do uzyskania prawidłowego odcisku stopy przydatna okaże się dobrej jakości mata korekcyjna na płaskostopie - taki produkt, imitujący różne rodzaje nawierzchni, stymuluje krążenie, zapobiega zniekształcaniu mięśni i więzadeł.

Ważną rolę w prawidłowym rozwoju dziecięcych stóp odgrywają systematycznie wykonywane ćwiczenia, których efekt pozwoli wzmocnić mata sensoryczna do masażu od Ortek. Firma nie tylko produkuje maty-puzzle z różnymi rodzajami nawierzchni, ale także opracowuje oryginalne gry, dzięki którym zajęcia nigdy nie nudzą się nawet najbardziej aktywnym maluchom.

Ćwiczenia na stopę końsko-szpotawą, jak i ćwiczenia na szpotawe stopki należy wykonywać kilka razy dziennie, mogą one obejmować:

• Chodzenie naprzemiennie na piętach i stopach;

• Skakanie na palcach;

• Przetaczanie podeszwą drobnych przedmiotów;

• Podnoszenie stopą drobnych przedmiotów z podłogi itp.

Z powyższego można wywnioskować, że o zdrowy rozwój stóp malucha trzeba zadbać od momentu narodzin, a żeby zapobiec powstawaniu takich problemów, jak szpotawość stop u dzieci, od pierwszego dnia należy mieć na uwadzę działania profilaktyczne.